De eerste president van Europa [Rondgang]
Wie wordt de nieuwe president van Europa?
Kanshebbers voor het ambt van president van Europa die in het officiële circuit van Europa’s machthebbers worden genoemd.
Jan Peter Balkenende

Ook onze eigen Balkenende wordt op het hoogste niveau genoemd als serieuze kandidaat voor het Europees presidentschap. Dat bevestigen verschillende goed ingevoerde bronnen tegenover Vrij Nederland. In zijn eerste jaren als premier werd Balkenende in Nederland verguisd vanwege zijn klunzige optreden, maar in Europa voelde hij zich meteen op zijn gemak. Onder de lidstaten dwong hij respect af door de koppigheid waarmee hij één miljard van de jaarlijkse Nederlandse bijdrage wist af te praten. Tijdens de Irak-oorlog hield Balkenende alle Europese partners te vriend door de inval alleen verbaal te steunen. Bovendien geldt hij sinds het vertrek van Schröder, Chirac en Blair als een van de premiers met de meeste Europese ervaring. Eigenlijk moet hij zijn kabinet nog leiden tot 2011. Maar volgens partijgenoot Ben Bot, voormalig minister van Buitenlandse Zaken, zal Balkenende niet lang aarzelen als hij gevraagd wordt: ‘Als de weg open ligt denk ik dat hij geen nee zegt.’
Tony Blair
Misschien is zijn verklaring dat hij beschikbaar is, tekenend voor het tanende politieke instinct van de Britse oud-premier. Want de kans dat hij benoemd wordt, is bijna nul. Volgens Brusselse insiders bestaat er onder de Europese partners grote weerstand tegen Blair vanwege zijn steun aan de oorlog in Irak – niet voor niets werd hij ‘de poedel van Bush’ genoemd. Bovendien heeft Engeland zich onder zijn leiding, ondanks pro-Europese praatjes, stelselmatig tegen verdere Europese integratie verzet. Bijvoorbeeld door niet mee te doen aan de euro. En juist die man zou de nieuwe president van Europa moeten worden? Geert Mak vat het bondig samen: ‘Dit idee is te krankzinnig voor woorden.’

Guy Verhofstadt
De Belgische oud-premier is een energiek heerschap en een geestdriftig Europeaan. Het is dan ook geen wonder dat ook hij wordt genoemd in de Brusselse wandelgangen. Maar juist zijn pro-Europese passie kan tegen hem werken. In 2005 publiceerde Verhofstadt nog een manifest vol utopische plannen voor de eenwording van Europa. Maar daar zit na het Franse en Nederlandse ‘nee’ tegen de Europese Grondwet niemand meer op te wachten. Bovendien heeft België zich onlangs uitgesproken tégen de kandidatuur van Tony Blair voor het Europees presidentschap, terwijl Engeland indertijd de kandidatuur van Verhofstadt voor het voorzitterschap van de Europese Commissie blokkeerde. En dan zouden de Britten hem nu opeens gaan steunen?

José Manuel Barroso
Volgens de Brusselse communis opinio doet de huidige voorzitter van de Europese Commissie het helemaal niet slecht. Volgend jaar zit zijn ambtstermijn erop, maar de Portugese oud-premier wil nog helemaal niet met pensioen. Daarom zou Barroso nu overwegen zich te kandideren voor het nieuwe Europese presidentschap. De benodigde ervaring brengt hij mee, maar een frisse start van het presidentschap kun je het niet noemen. Bovendien zou Barroso’s overstap van Europese Commissie naar Europese Raad de formele scheiding tussen de twee instituties voor het oog van de wereld danig vertroebelen.

Anders Fogh Rasmussen
De Deense premier staat bekend als een bekwaam politicus die goed thuis is in het Europese machtsspel. Als eerste minister van een klein Europees land zou hij voor veel lidstaten een geschikte kandidaat kunnen zijn: kleine landen zijn minder bedreigend dan grote. Maar Denemarken is ook het land dat in 2000 massaal ‘nej’ zei tegen de euro, waarna de euroscepsis ook in de andere lidstaten om zich heen greep. De keuze voor de boerenzoon uit Jutland, hoe bekwaam ook, zou opgevat kunnen worden als bekroning van anti-Europees sentiment. Dat vindt men in Brussel in deze tijd van boze burgers geen goed signaal.

Jean Claude Juncker
De Luxemburgse premier staat bekend om zijn pro-Europese gedrevenheid en ruime Europese ervaring, onder meer als een van de architecten van het Verdrag van Maastricht. In 2005 dreigde hij met opstappen als Luxemburg tegen de Europese Grondwet zou stemmen. Hij won. Juncker heeft zelf al te kennen gegeven beschikbaar te zijn, en hij maakt goede kans. Een kandidaat uit het kleine, neutrale Luxemburg is voor alle lidstaten acceptabel. Maar hoe gedreven ook, Juncker kan bezwaarlijk worden gezien als de charismatische figuur die Europa weer vleugels zal geven.
En… De gedroomde kandidaten:
- Geert Mak [ www.geertmak.nl ]
- Vaclav Havel [ www,vaclvhavel.cz ]
- Umberto Eco
- Karel Schwarzenberg
- Joschka Fischer
- Chris Patten
- Vaire Vike-Freibwega [de enige vrouwelijke kandidaat]
Add comment mei 6, 2008


